Ο Δημόσιος Χώρος και ο Άνθρωπος – Γράφει ο Κυτίνος Ευάγγελος

Εμείς έχουμε συνηθίσει και την ιδέα της «χρονικής ελευθερίας»

News RoomNews RoomNews Room8 Αυγούστου 20200
Εμείς έχουμε συνηθίσει και την ιδέα της «χρονικής ελευθερίας»

Εισαγωγή

Στο τελευταίο κείμενό μας ασχοληθήκαμε με ένα Δημόσιο Χώρο (την πλατεία της Γοργόνας της Πρέβεζας) ο οποίος «περιήλθε» στην εκμετάλλευση ιδιωτών.

Επειδή πολλοί φίλοι μου έκαναν σχόλια σχετικά για το θέμα σκέφτηκα να το προσεγγίσουμε πιο συστηματικά…

Ασφαλώς το Δημόσιο Χώρο μπορούν να τον προσεγγίσουν πολλές επιστημονικές ειδικότητες όπως αρχιτέκτονες, πολεοδόμοι, κοινωνιολόγοι, δηλ. άνθρωποι με εξειδικευμένες γνώσεις για το αντικείμενο.

Εμείς θα τον προσεγγίσουμε από την πλευρά του απλού, καθημερινού ανθρώπου που ζει σε δομημένο αστικό περιβάλλον.

 

Η προϊστορία…

Στην εποχή των σπηλαίων οι πρωτόγονοι άνθρωποι ΔΕΝ είχαν δημόσιους χώρους. Ζούσαν στα σπήλαιά τους, σε μικρές οικογένειες και η μόνη επαφή τους ήταν όταν έβγαιναν μαζί μερικοί άντρες για να εγκλωβίσουν, να συλλάβουν, να σκοτώσουν, να μεταφέρουν στις σπηλιές τους κάποια μεγαλόσωμα ζώα.

Αργότερα, περί το 8.000 π. Χ. συνέβη μια συγκλονιστική μεταβολή.

Ο άνθρωπος μετατράπηκε από κυνηγός σε γεωργό, άρα άρχισαν να έχουν πολλά κοινά σημεία. Έπρεπε να ζουν «κοντά σε νερό», δηλ. σε πηγάδια, ποτάμια, λίμνες για να έχουν άφθονο νερό για τα σπαρτά τους.

Έτσι δεν είναι «περίεργο» που κάποιοι πρώτοι πολιτισμοί αναπτύχθηκαν στην Μεσοποταμία, ανάμεσα στον Τίγρη και τον Ευφράτη, στο Νείλο, κλπ.

Οι γεωργοί κάνουν κάποιες εργασίες περίπου ταυτόχρονα (σπορά, πότισμα, σκάλισμα, συγκομιδή) ενώ στα ενδιάμεσα χρονικά διαστήματα έχουν ελευθερία χρόνου…

Και αφού ο Άνθρωπος ικανοποίησε τις βασικές του ανάγκες όπως φαΐ, ύπνος, ασφάλεια, άρχισε να έχει ελεύθερο χρόνο άρα να αναπτύσσει «κοινωνικές επαφές».

Σε αυτή την ελευθερία χρόνου οφείλουμε τις πρώτες κοινωνικές επαφές, την ομιλία, τη γραφή, διάφορες επαναστατικές ανακαλύψεις όπως το άροτρο, τον τροχό, το δρεπάνι, το άναμμα της φωτιάς, την εξημέρωση κάποιων ζώων και την αξιοποίησή τους, κλπ. {Για περισσότερα στοιχεία συνιστούμε το βιβλίο: Ε. Κυτίνου: Συνοπτική Ιστορία Τεχνολογίας, Επιστημών, ανακαλύψεων, εφευρέσεων, κλπ}

Αργότερα θα έρθει η «θρησκεία», με τους βωμούς – ναούς,  η πολιτική, με την «εκκλησία του Δήμου», τα σχολεία, τα γυμναστήρια, η αγορά, και όλα αυτά βγάζουν τους ανθρώπους από τα σπίτια τους και τους οδηγούν στο Δημόσιο Χώρο, που είναι ελεύθερος και προσπελάσιμος από όλους.

 

Η σύγχρονη πόλη

Είναι αναγκαίο να θυμίσουμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες με την υπέροχη γλώσσα τους, είχαν ακριβείς όρους για όλα.

Όταν έλεγαν «η πόλη» εννοούσαν το ζωντανό κομμάτι της, δηλ. τους πολίτες (άντρες, γυναίκες, παιδιά), τον πολιτισμό, το πολίτευμα, κλπ

Όταν έλεγαν «το άστυ» εννοούσαν τα άψυχα τμήματα, δηλ. τα σπίτια, τους δρόμους, τις γέφυρες, τα δημόσια κτήρια, τους ναούς, κλπ.

Ας κάνουμε ένα τεράστιο χρονικό άλμα για να βρεθούμε στη σημερινή εποχή.

Οι σημερινές πόλεις έχουν χτιστεί έτσι ώστε εκτός από τις ανέσεις στα ιδιωτικά σπίτια, γραφεία, καταστήματα, κλπ να διαθέτουν και πολλούς κοινούς, κοινόχρηστους, ελεύθερους χώρους.

Τέτοιοι είναι τα πεζοδρόμια, οι δρόμοι, οι πλατείες, τα άλση, τα πάρκα, οι παραλίες των θαλασσών, αλλά και των λιμνών και των ποταμών, τα βουνά, κλπ, στα οποία θεωρητικά έχουν ελεύθερη πρόσβαση όλοι οι πολίτες και για πολλούς λόγους.

-Κάποιοι απλά για να καθίσουν, να διαβάσουν, να ακούσουν μουσική,

-Κάποιοι για να κάνουν σπορ, ασκήσεις, αθλοπαιδιές,

-Κάποιοι για να μιλήσουν με φίλους, να φάνε, να τραγουδήσουν, να χορέψουν,

-Κάποιοι για να κάνουν πολιτικές συγκεντρώσεις, ομιλίες, ενημερώσεις, κ.ά.

Κάτω από αυτές τις πολλές «χρήσεις» η έννοια «Δημόσιος Χώρος» είναι δύσκολο να ορισθεί πλήρως.

 

Ορισμοί του Δημόσιου Χώρου

Ας δούμε μερικούς ορισμούς του Δημόσιου Χώρου ή συνοπτικά Δ.Χ.

-Ο Δ.Χ. είναι ο χώρος στον οποίον όλοι οι πολίτες έχουν πρόσβαση, που έρχεται σε αντιπαραβολή με τον ιδιωτικό χώρο, δηλ.  με τον χώρο στον οποίον εφαρμόζονται κανόνες ιδιωτικής ιδιοκτησίας,

-Ο Δ.Χ. είναι ο χώρος όπου όλοι έχουμε δικαίωμα πρόσβασης, χωρίς εισοδηματικούς ή κοινωνικούς περιορισμούς.

-Ο Δ.Χ. αναφέρεται σε ότι σχετίζεται με το κοινό, με το Λαό, με αυτό που υπάρχει για το σύνολο του Λαού.

Οι παραπάνω ορισμοί παραπέμπουν σε μερικά αυτονόητα.

-Έχει δικαίωμα μια ομάδα πολιτών να καταστρέψει τον κοινό Δ.Χ. σπάζοντας παγκάκια, καταστρέφοντας πλακάκια, φωτιστικά σώματα, δέντρα, λουλούδια;

-Έχει δικαίωμα μια ομάδα Ρομά να καταλάβει ένα χώρο, να εγκατασταθεί μόνιμα σε αυτόν και μετά να μην αφήνει κανέναν να εισέλθει, ούτε καν την ίδια στην Αστυνομία;

-Έχει δικαίωμα μια ομάδα διαδηλωτών να καταλαμβάνει ένα Δ.Χ. (όπως είναι η Πλατεία Συντάγματος) και να μην επιτρέπει σε άλλους να περάσουν από το χώρο πεζοί ή με τα αυτοκίνητά τους ή με τα λεωφορεία, τρόλεϊ, κλπ;

-Έχει δικαίωμα μια ομάδα νέων να πάει σε ένα Δ.Χ. στον οποίο για Υγειονομικούς λόγους η αστυνομία επιτρέπει να είναι 50 άτομα σε αποστάσεις ασφαλείας, και οι νέοι να είναι 1.000 και ασφυκτικά πιεσμένοι;

-Ο Δ.Χ. σε περιόδους κοινωνικής ηρεμίας και περιόδους υγειονομικής κρίσης, πρέπει να έχει την ίδια χρήση;

 

Νέα δεδομένα

Τα τελευταία χρόνια, και μάλιστα ΠΡΙΝ την υγειονομική κρίση που άρχισε τούτη τη χρονιά, είδαμε κάποια νέα πράγματα.

Είδαμε τεράστιους Δ.Χ. να μεταφέρονται από το Δημόσιο σε Ιδιώτες με διαδικασίες που ΔΕΝ έγιναν επαρκώς κατανοητές…

Αναφέρω μερικές από αυτές:

-Μετάθεση της εμπορικής δραστηριότητας, της ψυχαγωγίας και της κατανάλωσης σε ελεγχόμενους χώρους. (π.χ. Mall),

-Ιδιωτικοποίηση δημόσιου, ελεύθερου χώρου από καταστήματα, καφετέριες κ.α. με βασικό στόχο το κέρδος.

-Ιδιωτικοποίηση, καταπάτηση της παραθαλάσσιας ζώνης και παρεμπόδιση πρόσβασης σε αυτήν.

-Καταπάτηση δασών και δασικών εκτάσεων, αποχαρακτηρισμός δασικών και αρχαιολογικών χώρων για την προσέλκυση επενδύσεων.

-Οικιστικά συγκροτήματα με ιδιωτικές οργανωμένες υποδομές, όπως δικούς τους δρόμους, πάρκα, δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης κ.ά.

-Παράδοση όλης της δημόσιας περιουσίας, άρα και του Δημόσιου Χώρου, στο ΤΑΙΠΕΔ προς «αξιοποίηση». Δηλαδή για πούλημα.

-Κάποιοι διαφωνούν και για το γεγονός ότι κάποιες βουνοκορφές δόθηκαν σε εταιρείες για να εγκαταστήσουν ανεμογεννήτριες που θα παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα, το οποίο υποτίθεται ότι θα γυρίσει πίσω σε όλους τους πολίτες της χώρας.

 

Προσοχή στις υπερβολές

Για να ΜΗΝ παρεξηγηθούμε δηλώνουμε ότι απόλυτοι κανόνες ΔΕΝ υπάρχουν, σε καμιά χώρα του Κόσμου.

Έτσι στην επαναστατική Κούβα η ωραιότερη περιοχή της, το Βαραδέρο, έχει δοθεί σε τεράστια ιδιωτικά ξενοδοχεία, τα οποία είναι γεμάτα ξένους τουρίστες που ενισχύουν το ΑΕΠ της Κούβας.

Στην Κρήτη, στη Χαλκιδική, σε πολλά νησιά, τεράστιες άγονες εκτάσεις έγιναν ξενοδοχεία, στα οποία δουλεύουν αμέτρητοι εργαζόμενοι, ζουν οικογένειες, φέρνουν εισοδήματα στην Ελλάδα, κλπ.

Σε άλλες περιοχές  παλιά κάστρα, στρατιωτικές μονάδες, παρατημένα οικόπεδα αξιοποιήθηκαν ΥΠΕΡ του κοινωνικού συνόλου, ενώ σε άλλες πόλεις οι δημοτικοί άρχοντες κατακρίθηκαν γιατί ΔΕΝ αξιοποίησαν την ακίνητη περιουσία τους…

Προσοχή και σε κάτι ακόμη. Άλλο πράγμα το «Δημόσιος» και άλλο το «αφύλαχτος».

Έτσι σε ένα αεροδρόμιο, λιμάνι, μουσείο, ναό, κλπ επιτρέπεται στον καθένα να εισέλθει, αφού οι χώροι είναι δημόσιοι.

Όμως όλοι ξέρουμε ότι υπάρχουν αμέτρητες κάμερες που ελέγχουν όλους αυτούς τους χώρους, ακόμη και τα ασανσέρ και τις τουαλέτες, γιατί προέχει η ασφάλεια των επισκεπτών απέναντι σε κάποιους κακόβουλους!

 

Επίλογος

Φυσικά ένα τέτοιο τεράστιο θέμα, όπως είναι ο Δημόσιος Χώρος  ΔΕΝ ολοκληρώνεται με λίγες γραμμές, ενός άρθρου.

Οι παράμετροι, οι συνιστώσες, οι χρήσεις, η προσβασιμότητα,  η ασφάλεια του κάθε επισκέπτη και πολλά ακόμη συζητούνται και κρίνονται κατά περίπτωση.

Έχουμε φτάσει και σε αντίθετα φαινόμενα.

Οι κάτοικοι ενός χωριού ή μιας πόλης να αποφασίζουν να μαντρώσουν όλη την περιοχή τους  με υψηλούς φράχτες, με κάμερες, με φύλακες κλπ και η πρόσβαση στο χώρο τους να επιτρέπεται μόνο στους ίδιους! Δηλ. τους δημόσιους δρόμους, πλατείες, κλπ τους κάνουν ιδιωτικούς !

Όλα αυτά για λόγους ασφαλείας φυσικά…

Εμείς έχουμε συνηθίσει και την ιδέα της «χρονικής ελευθερίας».

Δηλ. ο Εθνικός Κήπος της Αθήνας είναι ανοιχτός μόνο από την ανατολή μέχρι τη Δύση του Ηλίου. Μετά ΔΕΝ επιτρέπεται η είσοδος σε κανέναν…

Αυτά σαν μια πρώτη «μαγιά» για το μεγάλο θέμα των Δημόσιων Χώρων για το οποίο ίσως να επανέλθουμε με περισσότερα στοιχεία…

Το επόμενο Σάββατο έχουμε τη μεγαλύτερη εορτή του καλοκαιριού. Τον Δεκαπενταύγουστο.

Ας ευχηθούμε από τώρα ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ σε όλους και όλες που εορτάζουν και ας ευχηθούμε Υγεία, χαρά, ευτυχία σε όλους τους Έλληνες…

 

Κυτίνος Ευάγγελος

 


Το PREVEZANEWS.GR ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους σχολιάζοντας τα άρθρα που δημοσιεύονται ή αποστέλλοντας για δημοσίευση δικά τους κείμενα - άρθρα.

Αυτό δεν σημαίνει πως υιοθετεί και τις απόψεις αυτές, μιας και εκφράζουν αποκλειστικά κάθε φορά τον κάθε αρθρογράφο - σχολιαστή.

Σχόλια: Παρακαλούμε τα σχόλια σας να μην είναι υβριστικά και να μην φέρουν συνδέσμους που να οδηγούν σε άλλες ιστοσελίδες.

Το PREVEZANEWS.GR, δημοσιεύει σχόλιο μετά από έλεγχο, μόνο και μόνο για να την τήρηση των όρων χρήσης. Σχόλια, υβριστικά, που θίγουν ή προσβάλλουν διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.


Αναζητήστε με βάση λέξεις-κλειδιά:

Βαθμολογήστε το άρθρο:
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Αφήστε ένα Σχόλιο

Your email address will not be published. Required fields are marked *


Σχετικά με εμάς

Το Prevezanews.gr είναι ένας ειδησεογραφικός διαδικτυακός τόπος. Μέσα από τα άρθρα του μαθαίνετε άμεσα, έγκυρα και αντικειμενικά τις τοπικές και περιφερειακές ειδήσεις και νέα που αφορούν την Πρέβεζα και την ευρύτερη περιοχή. Και δεν μένουμε μόνο εκεί. Επισκεφθείτε τις ενότητες μας για την καθημερινή σας ευχάριστη περιήγηση στο διαδίκτυο.

Μείνετε συντονισμένοι!!!

Η Ομάδα Σύνταξης





Newsletter

[recaptcha size:compact theme:dark]

Επικοινωνήστε μαζί μας

“Nefelia“ Media Group